Cubic Blog

ในเวลาที่สถานà¸�ารณ์ทางà¸�ารเมืองà¸�ำลังคลายความวุ่นวายลงไป หนึ่งคำที่ผมคิดว่าเราๆ คงจะได้ยินà¸�ันบ่อยมาà¸�ช่วงนี้คือคำว่า “ปรองดอง” คำๆ นี้เหมือนจะเป็นคำในอุดมคติที่ทุà¸�คนอยาà¸�ให้เà¸�ิด à¹�ต่คำถามที่น่าสนใจà¸�ว่านั้นคือ à¹�ล้วอะไรà¸�ันà¹�น่คือความ “ปรองดอง” à¹�ละเราจะทำให้มันเà¸�ิดขึ้นได้อย่างไร

ถ้าคิดในมุม�ลับง่ายๆ ผมคิดว่าคำว่าปรองดอง หมายถึง�ารไม่ขัด�ย้ง�ัน �ารที่ทุ�ๆ �่ายต่างพอใจในสิ่งที่ตนเองได้รับ �ละเข้าใจว่าคนอื่นๆ �็ได้รับในสิ่งที่ควรได้รับเช่นเดียว�ัน

เมื่อนานมาà¹�ล้ว @Paul_012 เคยได้เขียนบล็อà¸� “ชาติ-ศาสนา-พระมหาà¸�ษัตริย์” โดยมีเนื้อหาสรุปคร่าวๆ ว่าสังคมที่อยู่ด้วยà¸�ันได้ ต้องมีà¸�ารจัดà¸�ารความà¹�ตà¸�ต่างที่ดีพอ à¹�ละดูเหมือนเป็นเรื่องประชดจิตใจà¸�ันนิดๆ ที่สามสิ่งที่เราพยายามใช้เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของคนไทยให้เป็นหนึ่ง à¸�ลับเป็นสาเหตุต้นๆ ของความขัดà¹�ย้งที่เà¸�ิดขึ้น à¹�ละà¸�่อนจบ @Paul_012 ยังà¸�ล่าวอ้างถึงบล็อà¸�อีà¸�อันของตนเอง “Communication” ว่า…

เมื่อไรนะ เราถึงจะหันมา “พูดà¸�ันมาà¸�ขึ้น ฟังà¸�ันมาà¸�ขึ้น เข้าใจà¸�ันมาà¸�ขึ้น” ได้เสียที

ผมคิดว่าสโล��นติดหูของ Orange นี้ตั้ง�ต่เปิดตัว ดูเป็นคำสั้นๆ เรียบง่าย �ต่�ินใจพอดู �ละดูเหมือนเป็นเรื่องที่น่าจะเห็นด้วยตรง�ันได้ไม่ยา�ว่า �ารสื่อสาร�็เป็นส่วนหนึ่งที่สำคั�จริงๆ ที่ทำให้เ�ิดความเข้าใจ�ัน�ละ�ัน

à¸�าร “เข้าใจ” นี้ ผมคิดว่าเป็นสิ่งที่สำคัà¸�ในà¸�ระบวนà¸�ารปรองดอง เพราะความเข้าใจจะทำให้เà¸�ิดà¸�าร “ยอมรับ” เราจะยอมรับผู้อื่นได้ ต้องเà¸�ิดจาà¸�à¸�ารที่เราเข้าใจว่าทำไมเขาถึงทำอะไรà¹�บบนั้น ทำไมเขาถึงได้รับอะไรà¹�บบนั้น เราจะรู้สึà¸�ขัดà¹�ย้ง ขัดใจ เมื่อเราเห็นใครทำอะไรในสิ่งที่เราไม่เข้าใจว่าทำไมเขาถึงทำได้ หรือทำไมเขาถึงได้รับในสิ่งที่จริงๆ à¹�ล้วเขาไม่ควรได้รับอย่างนั้น ความไม่เข้าใจนี้จะนำไปสู่ความไม่พอใจ ความโà¸�รธ หรือความเà¸�ลียด ซึ่งทั้งหมดทั้งหมดนี้คือความขัดà¹�ย้ง

ปั�หาคือ เราจะเข้าใจคนอื่นได้อย่างไร?

จริงอยู่ที่�ารสื่อสาร�็สำคั� �ต่สิ่งที่ลึ�ลงไป�ว่านั้น คือ�ารที่เราจะเข้าใจผู้อื่นให้ได้

ผู้คน�ต่ละคน ที่มี�านของข้อมูล �านความเชื่อ ย่อมนำไปสู่ความ�ต�ต่างในขีดความสามารถใน�ารเข้าใจเรื่องต่างๆ �ลุ่มคนที่มี�านของข้อมูล �ละ�านความเชื่อที่�ต�ต่าง�ัน ย่อมสามารถเข้าใจเรื่องของอี��่ายได้ยา�ขึ้น (ผม�ะว่าจะเขียนบล็อ�เรื่องความสัมพันธ์ต่อข้อมูล ความเชื่อ �ละความรู้ �ต่ยังไม่มีโอ�าสสั�ที ขอติดไว้�่อน�ล้ว�ัน) ซึ่งจา��านของข้อมูล�ละความเชื่อที่�ต�ต่าง�ันนี้ ผมขอเรีย�ว่าเป็น Rational Domain ของ�ต่ละคน หรือพูดง่ายๆ คือ �รอบความเข้าใจของ�ต่ละคน ที่ย่อมสามารถเข้าใจเรื่องต่างๆ ได้�ต�ต่าง�ัน

�ละจริงๆ �ล้วหา�มองให้ชัด ทุ�วันนี้�ารที่เราไม่เข้าใจคนอื่น �ละนำไปสู่ความหงุดหงิดใจนั้น เพราะเราไปคาดหวังว่า เขาคนนั้นจะต้องอยู่ใน Rational Domain เดียว�ับเรา �ารที่เขาไม่ได้ทำในสิ่งที่เราคาดหวังว่าเป็นเรื่องง่ายๆ ที่เขาทำได้ จึงพาลให้เราไม่พอใจคนๆ นั้น

ผมขอลองย�ตัวอย่างง่ายๆ ว่า สมมุติมีชายห�ิงคู่หนึ่งเป็น�ฟน�ัน �่ายชายเ�ิดทำอะไรสั�อย่างที่�่ายห�ิงไม่พอใจ �ล้ว�่ายห�ิง�็งอน ส่วน�่ายชาย�็ไม่รู้ว่า�่ายห�ิงงอนเรื่องอะไร �็เลยคิดว่าสิ่งที่�่ายห�ิงทำนั้นผิด �็เลยไม่ง้อ พอไม่ง้อ�่ายห�ิง�็ยิ่งโ�รธ ยิ่งคับ�ค้น ยิ่งงอน �่ายชาย�็ยิ่งเซ็ง ความขัด�ย้ง�็โตขึ้นเรื่อยๆ

จา�ตัวอย่างนี้เราจะเห็นได้ว่า ความไม่พอใจเ�ิดจา�ความไม่เข้าใจ �่ายห�ิงไม่เข้าใจ�่ายชายว่าทำไมถึงทำอะไร�บบนี้ เลยพาลโ�รธ ทั้งๆ ที่หา�มองให้ลึ��ล้ว คนเป็นคู่รั��ัน (ถ้าไม่ได้มีปั�หาอื่น) �่ายชายย่อมทำอะไรที่คิดว่าดีที่สุดสำหรับความสัมพันธ์นี้�ล้วเสมอ เพียง�ต่ใน�ารตัดสินใจนั้น ด้วย Rational Domain ของตัวเอง จึงอาจทำให้ตัดสินว่าสิ่งที่ทำนี้ไม่ใช่ปั�หา ในขณะที่ Rational Domain ของ�่ายห�ิงตัดสินอี�อย่าง ว่าสิ่งที่�่ายชายทำนั้นผิด ไม่ใช่สิ่งที่คนรั�เขาทำ�ัน จึงไม่เข้าใจว่าทำไมถ้าเป็นคนรั��ันเขาถึงทำ�บบนี้ �็สุดท้าย�็จบลงที่�ารโ�รธ ไม่พอใจ �ละ�สดงออ�มาในรูป�บบของ�ารงอน

เมื่อ�่ายห�ิงงอน ด้วย Rational Domain ของ�่ายชายที่ไม่คิดว่าตัวเองทำอะไรผิด �็จะไม่รู้สึ�ว่าตัวเองต้องง้อ ความไม่เข้าใจว่าทำไม�่ายห�ิงต้องงอนนี้�็นำไปสู่ความไม่พอใจ�ละขัด�ย้งตามมา �ละต่อเนื่องไปเรื่อยๆ ไม่สิ้นสุด

ดังนั้นจา�ความขัด�ย้งที่�สนวุ่นวายนั้น จริงๆ มีหลั��ารง่ายๆ อยู่เรื่องหนึ่ง นั่นคือเราต้องระลึ�เสมอว่า อย่าใช้ Rational Domain ของเราเพื่อพยายามเข้าใจหรือตัดสินคนอื่นๆ เพราะทุ�คนมี Rational Domain ที่�ต�ต่าง�ัน จา�ตัวอย่างปั�หาข้างต้น ปั�หาจะจบลงง่ายๆ เมื่อ�่ายห�ิงยอมที่จะเลิ�งอน หรือ�่ายชายยอมที่จะเริ่มง้อ ซึ่งทั้งสอง�รณีนี้จะเ�ิดขึ้นได้ เมื่อ�่ายใด�่ายหนึ่งยอมทลาย�รอบ Rational Domain ของตนเองออ�มา �ละยอมรับในสิ่งที่คนอื่นทำ �ม้ว่าจะไม่สามารถหาเหตุผลหรือทำความเข้าใจได้ใน Rational Domain ของตนเอง�็ตาม

ผมคิดว่าความซับซ้อนที่�สนวุ่นวายนี้ �ลับมี�นวคิดที่�สนเรียบง่ายนี้อยู่ คงดีไม่น้อยหา�ทุ�คน พร้อมที่จะทลาย�รอบ Rational Domain ของตนเอง �ละเปิดใจที่จะยอมรับในสิ่งที่เราไม่มีทางเข้าใจได้มา�ขึ้น เพราะทุ�อย่างที่ทุ�คนทำมันมีเหตุผลอยู่ �ละหลายๆ ครั้งมัน�ค่ไม่ได้อยู่ใน Rational Domain ของเราเท่านั้นเอง

พูดง่าย…à¹�ต่สุดท้าย à¸�ลไà¸�à¸�ารป้องà¸�ันตนเอง (Defense Mechanism) à¸�็ยังเป็นราà¸�à¸�านที่สำคัà¸�ของจิตวิà¸�à¸�าณมนุษย์อยู่ดี à¹�ละคงไม่ง่ายนัà¸�ที่เราทุà¸�คนจะหยุดยั้งสัà¸�ชาตà¸�าณนี้ได้