creativeideasdrivetheworld.
In: Cubic Research Group By: Zerothman
27 Jun 2009สำหรับใครที่มองหาความหมายของ Connectivism อยู่ และอยากรู้เร็วๆ แบบไม่ยืดยาว ให้เลื่อนลงไปจนกว่าจะเจอข้อความสีเขียวอีกครั้งนะครับ
พอดีช่วงนี้ผมต้องค้นคว้าข้อมูลต่างๆ ที่จะใช้จัดกิจกรรมใน Cubic Spirit Day 2007 ที่กำลังจะถึงวันที่ 7 กรกฎาคมนี้ ระหว่างที่ผมกำลังค้นคว้าเกี่ยวกับทฤษฎีการเรียนรู้ต่างๆ ผมก็ได้ไปพบกับทฤษฏีที่ชื่อว่า Connectivism
ถ้าพูดถึงทฤษฎีการเรียนรู้ (learning theory) เหล่านักการศึกษา หรือใครที่เชี่ยวชาญทางนี้ก็น่าจะคุ้นเคยกับชื่อ Behaviorism, Cognitivism, Post-modern หรือแม้แต่ Constructivism ซึ่งเป็นทฤษฎีที่สนับสนุนกระบวนการเรียนรู้แบบผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง (child-center) ที่เหล่านักการศึกษาไทยเห่อเอามาทำกันอย่างเป็นบ้าเป็นหลัง (อ๊ะพอก่อน… ไว้บ่นเรื่องนี้วันหลัง)
แต่เมื่อวานนี้เอง ที่ผมเพิ่งได้สะดุดตาเห็นบทความที่ชื่อว่า Connectivism (learning theory) ใน Wikipedia (EN)
ทฤษฎีนี้ มีสโลแกนเก๋ๆ ที่ George Siemens และ Stephen Downes ตั้งไว้ว่า “a learning theory for the digital age.”
หลังจากที่ผมได้ใช้เวลาเกือบทั้งคืนเมื่อวาน (ตั้งแต่ราวๆ เที่ยงคืนถึงราวๆ หกโมงเช้า) นั่งศึกษา และถอดความบทความทางวิชาการต่างๆ งานนำเสนอ หรือแม้แต่บล็อกที่เต็มไปด้วยการถกเถียง สรุปแล้ว ผมก็รู้มาได้นิดหน่อยเองครับ (ฮา…) เพราะว่าส่วนใหญ่เป็นเพราะภาษา เป็นภาษาอังกฤษที่มีศัพท์เฉพาะทางวิชาการซะเยอะ ผมเองเลยต้องคอยหาความหมายของคำนู้นคำนี้อีกมากมายเต็มไปหมด แต่สุดท้ายก็พอได้ไอเดียในภาพกว้างๆ มา
จริงๆ ต้องถือว่าทฤษฎีนี้ค่อนข้างใหม่น่าดูเลยนะครับ ถึงแม้ว่าทั้ง Siemens และ Downes จะเสนอทฤษฎีนี้ตั้งแต่ปี 2004 แต่ว่าข้อมูลต่างๆ ในเว็บก็ยังไม่ค่อยมีเท่าไหร่ ผมลองพยายามหาเลคเชอร์บน iTunes U ก็ไม่มี ร้ายไปกว่านั้น ไม่เจอเนื้อหาที่เป็นภาษาไทยเลยแม้แต่ที่เดียวเลยครับ (เจอแต่เว็บหลอก)
เอาเป็นว่า เรามาเริ่มทำความรู้จักกับ Connectivism กันเลยดีกว่าครับ
ก่อนอื่นย้ำก่อนว่า มันคือทฤษฎี เพราะฉะนั้นผมจะอนุมานว่าทุกคนที่อ่านเข้าใจนะครับว่าทฤษฎีหมายถึงอะไร
ทฤษฎีนี้อธิบายการเรียนรู้ว่า สมมุติในโลกใบนี้เต็มไปด้วยข้อมูลต่างๆ มากมาย ซึ่งอาจจะเป็นในรูปแบบของข้อความ สัญลักษณ์ รูปภาพ เสียง หรือแม้แต่อารมณ์ เราถือให้ข้อมูลเหล่านี้เป็นโหนด (node) ต่างๆ กระจัดกระจายทั่วไป โหนดเหล่านี้อาจมีการเชื่อมโยงกัน (connection) อยู่ ซึ่งอาจจะมีการเชื่อมโยงที่ทั้งแข็งแรง หรือเบาบาง และบางอย่างอาจสามารถเชื่อมโยงกับสิ่งอื่นๆ ได้อีกมหาศาล
การเรียนรู้คือการที่เราเห็นการเชื่อมโยงเหล่านี้ว่าอะไรสัมพันธ์กับอะไรอย่างไร รวมไปถึงการสังเกตเห็นถึงรูปแบบ (patterns) ของการเชื่อมโยงต่างๆ จนทำให้เกิดความรู้ (knowledge)
ใครอ่านถึงจุดนี้ อาจจะงงว่า แล้วมันต่างกับ Constructivism อย่างไร ถ้าให้พูดอย่างตรงไปตรงมาแล้ว ทฤษฎี Connectivism ไม่ได้ลบล้าง Constructivism โดยตรง ในขณะเดียวกันก็ไม่เชิงเป็นการสนับสนุนกันเช่นเดียวกัน มุมมองที่ทฤษฎีนี้มองต่างจาก Constructivism ก็มีบางประเด็น (สรุปเท่าที่ผมจับใจความได้นะครับ อาจจะผิดได้)
สำหรับผม ทฤษฎีนี้เป็นทฤษฎีที่น่าสนใจ แต่ก็อย่างที่บอกครับ เพราะเป็นทฤษฎีใหม่ ก็ย่อมมีการถกเถียงกันอย่างเป็นบ้าเป็นหลัง (ซึ่งผมพยายามตามอ่านแล้วก็เก็บรายละเอียดมาได้ไม่มากเท่าไหร่) และจริงๆ แล้วเท่าที่ผมดูแล้ว เหมือนว่าแนวคิดของ Connectivism จะมีคนมองในเชิง IT มากกว่าการศึกษา (เพราะจริงๆ มันก็ไปสนับสนุนแนวคิดอื่นๆ ที่กำลังดังๆ อย่าง semantic web)
จริงๆ ผมเขียนบล็อกนี้ผมแอบหวังว่าจะมีใคร (ที่อ่านภาษาไทย) ที่กำลังสนใจเรื่อง Connectivism แล้วบังเอิญเสิร์ชผ่านมาเจอ แล้วจะได้คุยกับผมบ้าง ก็ยินดีมากๆ นะครับ คอมเม้นท์ได้เลย (ต้องซื้อ Adwords มั้ยนะ?)
ยินดีต้อนรับสู่ Cubic Blog ที่ๆ รวมความคิดเห็นจากพวกเราชาวคิวบิกครีเอทีฟในเรื่องต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นประสบการณ์ทำงาน มุมมองที่มีต่อสังคม แวดวงการศึกษา หรือแม้แต่เรื่องทั่วๆ ไปเท่าที่พวกเราจะคิดออก
นอกจากนี้แล้ว พบกับคอลั่มน์พิเศษฉลองครบรอบ 5 ปีคิวบิกครีเอทีฟ Million Things We've Learned ที่รวบรวมเรื่องราวของทีมงานคิวบิกครีเอทีฟถึงสิ่งที่พวกเราได้เรียนรู้ตลอดการทำงาน 5 ปีที่ผ่านมา
คิวบิกครีเอทีฟหวังว่า Cubic Blog นี้คงจะเป็นสื่อกลางที่สำคัญที่ทำให้เราใกล้กันมากขึ้นครับ :)