เมื่อประมาณเ�ือบสองสัปดาห์�่อน N. Gregory Mankiw เขียนเอนทรีสั้นๆ ในบล็อ�ของเขา ตั้งหัวเรื่องว่า Why I write textbooks (เหตุผลที่ผมเขียนหนังสือเรียน)

*สำหรับคนจำนวนมา�ที่อาจจะไม่เคยได้ยินชื่อของเขามา�่อน �มนคิวเป็นนั�เศรษ�ศาสตร์ชาวอเมริ�ัน เป็นอาจารย์สอนเศรษ�ศาสตร์อยู่ที่ฮาร์วาร์ด �ละที่สำคั� เป็นผู้เขียนหนังสือเรียน Principles of Economics ซึ่งเป็นหนังสือเรียนเศรษ�ศาสตร์ที่ขายดีมา�เล่มหนึ่ง (เป็นหนังสือเรียนเศรษ�ศาสตร์ภาษาอัง�ฤษเล่ม�ร�ที่ผมเริ่มอ่านตอนม.ปลาย)

ในเอนทรีนี้ มีประโยคสั้นๆ ประโยคเดียว เขียนว่า

Because there are people like Trevor Burnham.

เพราะมีคนอย่างเทรเวอร์ เบอร์นัม

หน้าที่�มนคิวโยงไปหานั้น เป็นหน้า customer review ของเว็บไซต์�อมะซอนครับ คนที่ชื่อเทรเวอร์ เบอร์นัมมาเขียนรีวิวหนังสือเรียนที่�มนคิวเขียน โดยขึ้นต้นว่า

This was the textbook (in an earlier edition) that introduced me to economics back in high school. I decided to take the AP exam in the subject, even though my school offered no such course. Between this text and a test prep book, I was able to ace the exams; but more importantly, I was immersed in a subject so fascinating that I’m now studying it as a PhD student.

หนังสือเรียนเล่มนี้ (ในฉบับ�่อนๆ) ทำให้ผมได้รู้จั��ับเศรษ�ศาสตร์เมื่อสมัยผมอยู่ม.ปลาย ผมตัดสินใจสอบ AP ในวิชานี้ทั้งที่โรงเรียนผมไม่เปิดสอน ด้วยหนังสือเรียนเล่มนี้�ับหนังสือเตรียมสอบ ผมสามารถทำข้อสอบได้ดีมา� �ต่ที่สำคั��ว่านั้น ผมหม�มุ่นในวิชาอันน่าหลงใหลจนผม�ำลังศึ�ษาวิชานี้ในระดับปริ��าเอ�

*AP หรือ Advance Placement ในระบบ�ารศึ�ษาของสหรั� เป็น�ารเรียนวิชาระดับมหาวิทยาลัยใน�ารเรียนม.ปลาย โดยมี�ารจัดสอบ�ลาง �ละสามารถนำคะ�นนไปขอเครดิตในมหาวิทยาลัยได้

สิ่งที่�มนคิว�ละเบอร์นัมเขียนนี้ ทำให้ผมนึ�ถึงสิ่งที่พี่ณัชเคยเขียนถึงใน Cubic Diary ตอนที่�ำลังจะเริ่มทำนิทรรศ�ารวิทยาศาสตร์ครั้ง�ร�

เวลาเหล่านั้น เราจะให้ความรู้เขาได้สั�เท่าไหร่เชียว?

ทำไม เราไม่ทำให้พว�เขา “ตื่นเต้น� �ับวิทยาศาสตร์ จนทำให้เ�ิดความ “สนใจ� �ละใช้เวลาที่มีอี�มา�มายทั้งชีวิต เพื่อหาความรู้ตามความสนใจของตนเอง

เทรเวอร์ เบอร์นัม เป็นบุคคลที่สะท้อน�นวคิดนี้ออ�มาได้อย่างเป็นรูปธรรม เพราะหนังสือเรียน Principles of Economics ของ�มนคิวนั้น เรีย�ได้ว่าเป็นหนังสือที่ค่อนข้างจะเบื้องต้นหรือ introductory ละเอียดไม่พอสำหรับนั�ศึ�ษาเมเจอร์เศรษ�ศาสตร์ปีหนึ่งด้วยซ้ำ (อย่างน้อยเพื่อนผมส่วนให�่�็คิด�บบนั้น) �ต่มันเป็นจุดเริ่มต้นความสนใจที่ดึงคนคนหนึ่ง ไปเรียนต่อถึงระดับปริ��าเอ�

ผมไม่รู้ว่า �ต่ละคนที่เลือ�เรียนใน�ต่ละสาขานั้น มี�รงบันดาลใจหรือ�รง�ระตุ้นอะไรบ้าง ที่ทำให้เขาเลือ�เรียนทางนั้น �ต่ผมเชื่อว่า มีหลายๆ คนที่เข้าเรียน�ละเรียนไปจนจบ โดยไม่ได้พบ�รงบันดาลใจนี้เลย�็ได้

คำบ่นเ�ี่ยว�ับระบบ�ารศึ�ษาไทย เรื่องสอน�ันเรียน�ัน�ต่เนื้อหามา�มาย �็เป็นสิ่งที่ได้ยินอยู่บ่อยครั้ง คน�็พูด�ันมา�มาย เรื่อง เน้นเรียนอย่างสนุ�สนาน เรียนไม่เน้นท่องจำ เรียนเอาผู้เรียนเป็นศูนย์�ลาง �ละอื่นๆ อี�มา�มาย ที่ทำให้รู้สึ�ว่า เป็น�ารศึ�ษาสมัยใหม่ �ต่�นวโน้มที่ผมเห็น�็ยังเป็นเนื้อหาที่ลดอายุลงไปเรื่อยๆ (ผมมั่นใจว่าผมไม่เคยเห็นสม�าร F=ma ตอนป.ห้า) �ละผู้ป�ครองจำนวนมา�ที่อยา�ให้ลู�ได้เรียนเนื้อหาเยอะๆ �น่นๆ

คนหลายๆ คนโชคดีมีโอ�าสได้พบ�รง�ระตุ้น �ต่หลายๆ คนอาจพ้นไปจา�ระบบ�ารศึ�ษาโดยไม่เจอะเจออะไรเหล่านี้เลย เป็นไปได้ไหม ที่ระบบ�ารศึ�ษาจะช่วยให้เราค้นพบสิ่งเหล่านี้ได้มา�ขึ้น�ว่าที่เป็นอยู่

ผม�็อยา�จะ�ระทุ้งอี�สั�รอบว่า บางที ใน�ารศึ�ษาระยะเริ่มต้น (อย่างประถมศึ�ษา อาจรวมถึงมัธยมศึ�ษา) เนื้อหาที่เราพยายามจะสอน อาจจะไม่มีค่าเท่า�ารสอนให้เรียนรู้เป็น �ละสร้างความ�ระหายที่จะเรียนรู้�็ได้

à¹�ละถ้าจะให้บอà¸�อย่างเท่ๆ เหมือนà¹�มนคิวว่า ทำไมถึงได้อยู่คิวบิà¸�ครีเอทีฟ ผมà¸�็คงจะบอà¸�ว่า เพราะมีคนที่ยังต้องà¸�าร “ความอยาà¸�ที่จะเรียนรู้” อยู่ครับ